Przejdź do treści
zdążymy

Świadczenia i ulgi13 min czytania

Becikowe, 800+ i inne świadczenia na dziecko

Wnioski o świadczenia na dziecko mają różne warunki i trafiają do różnych instytucji. Sprawdź, od czego zacząć, które dokumenty mogą być potrzebne i gdzie znaleźć szczegóły.

Co sprawdzić jeszcze w ciąży

Zobacz informacje o dokumentowaniu opieki medycznej, jeżeli wymaga tego świadczenie, o które planujesz wystąpić.

  1. Bądź pod opieką lekarza lub położnej od 10. tygodnia ciąży

    Becikowe i dodatek z tytułu urodzenia dziecka (po 1000 zł) dostaniesz tylko wtedy, gdy najpóźniej od 10. tygodnia ciąży aż do porodu byłaś pod opieką lekarza albo położnej. Potwierdza to zaświadczenie, które dołączasz do wniosku po porodzie.

    Termin z przepisu: do końca 9. tygodnia ciąży.

    1. Pójdź na pierwszą wizytę u lekarza albo położnej najpóźniej na początku 10. tygodnia ciąży (dla pewności, bo tydzień liczony z USG może się różnić od tego z ostatniej miesiączki).
    2. Chodź na wizyty związane z ciążą co najmniej raz w każdym trymestrze (u lekarza rodzinnego, w poradni specjalistycznej albo w szpitalu — liczy się każda z tych form).
    3. Pod koniec ciąży albo po porodzie poproś lekarza lub położną, która prowadziła ciążę, o zaświadczenie o pozostawaniu pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży do porodu (urzędowy wzór, z datami wizyt w każdym trymestrze).
    4. Zachowaj zaświadczenie — dołączysz je do wniosku o becikowe i, jeśli dostajesz zasiłek rodzinny, do wniosku o dodatek z tytułu urodzenia dziecka.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

Becikowe, 800+ i świadczenia po narodzinach

Przejdź do opisu konkretnego świadczenia i sprawdź wszystkie warunki, sposób złożenia wniosku oraz termin.

  1. Złóż wniosek o 800+ w ciągu 3 miesięcy od porodu

    800+ to 800 zł miesięcznie na każde dziecko, bez względu na dochód. Jeśli złożysz wniosek w ciągu 3 miesięcy od urodzenia, dostaniesz pieniądze z wyrównaniem od miesiąca urodzenia. Później — dopiero od miesiąca złożenia wniosku.

    Termin z przepisu: 3 miesiące od urodzenia dziecka.

    1. Poczekaj, aż dziecko dostanie numer PESEL (nadawany przy rejestracji urodzenia) — wniosek wymaga numeru PESEL dziecka.
    2. Złóż wniosek SW-R (dla mamy albo taty) wyłącznie przez internet — w eZUS, w aplikacji mZUS, w portalu Emp@tia albo w bankowości internetowej swojego banku. Papierowego wniosku ZUS nie przyjmie.
    3. Przygotuj numer rachunku płatniczego, na który ZUS ma przelewać pieniądze, adres e-mail i numer telefonu.
    4. Wniosek składa jedno z rodziców — to, które faktycznie opiekuje się dzieckiem. Jeśli macie już 800+ na starsze dziecko, złóż nowy wniosek na nowo narodzone dziecko.
    5. Jeśli składasz wniosek przez bank albo Emp@tię i nie masz konta w eZUS, ZUS założy je za Ciebie. Informację o przyznaniu świadczenia i ewentualne decyzje ZUS wysyła tylko na konto w eZUS (oraz powiadomienie na e-mail).
    6. Jeśli ZUS wezwie Cię do poprawienia wniosku albo dosłania dokumentów, zrób to w wyznaczonym terminie (14 dni na poprawki, 14–30 dni na dokumenty).

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  2. Złóż wniosek o becikowe (1000 zł)

    Becikowe to jednorazowe 1000 zł na każde urodzone dziecko dla rodzin, w których dochód netto na osobę nie przekracza 1922 zł miesięcznie. Wniosek składasz w gminie, najpóźniej 12 miesięcy od urodzenia dziecka.

    Termin z przepisu: 12 miesięcy od urodzenia dziecka.

    1. Sprawdź dochód Twojej rodziny na osobę. Liczy się co do zasady dochód netto z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy (okres trwa od 1 listopada do 31 października), z uwzględnieniem dochodów utraconych i uzyskanych później. Jeśli przekracza 1922 zł miesięcznie na osobę, becikowe nie przysługuje.
    2. Przygotuj zaświadczenie od lekarza albo położnej, że byłaś pod opieką medyczną najpóźniej od 10. tygodnia ciąży do porodu.
    3. Jeśli samotnie wychowujesz dziecko, przygotuj dokument o alimentach od drugiego rodzica (np. wyrok albo ugodę sądową) albo dokument potwierdzający wyjątek (np. że ojciec jest nieznany).
    4. Złóż wniosek przez internet w portalu Emp@tia (logujesz się profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym) albo w urzędzie gminy lub miasta (ośrodku pomocy społecznej) właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania — osobiście lub pocztą.
    5. Przy wniosku online zeskanuj zaświadczenie i inne dokumenty, które nie są częścią formularza, i dołącz je jako załączniki.
    6. Jeśli urząd wezwie Cię do uzupełnienia wniosku, zrób to w wyznaczonym terminie — inaczej wniosek nie zostanie rozpatrzony.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  3. Złóż wniosek o dodatek z tytułu urodzenia dziecka (1000 zł)

    Jeśli masz prawo do zasiłku rodzinnego, dostaniesz też jednorazowo 1000 zł dodatku z tytułu urodzenia dziecka — niezależnie od becikowego. Wniosek trzeba złożyć, zanim dziecko skończy rok.

    Termin z przepisu: 364 dni od urodzenia dziecka.

    1. Ten dodatek należy się tylko rodzinom, które mają prawo do zasiłku rodzinnego (dochód netto do 674 zł na osobę miesięcznie, z zasadą „złotówka za złotówkę”).
    2. Przygotuj zaświadczenie od lekarza albo położnej, że byłaś pod opieką medyczną najpóźniej od 10. tygodnia ciąży do porodu (to samo, co do becikowego).
    3. Poproś o dodatek we wniosku o zasiłek rodzinny i dodatki — przez portal Emp@tia albo w urzędzie gminy lub miasta (ośrodku pomocy społecznej) właściwym dla miejsca zamieszkania.
    4. Jeśli urodziło się więcej dzieci podczas jednego porodu, dodatek przysługuje na każde z nich.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  4. Złóż wniosek o zasiłek rodzinny na dziecko

    Zasiłek rodzinny (95 zł miesięcznie na dziecko do 5. roku życia) i dodatki do niego dostają rodziny o niskich dochodach. Przysługuje dopiero od miesiąca, w którym złożysz wniosek, dlatego nie zwlekaj po porodzie.

    Zalecany termin: koniec miesiąca: w dniu urodzenia dziecka.

    1. Sprawdź dochód netto Twojej rodziny na osobę. Zasiłek przysługuje, jeśli nie przekracza 674 zł miesięcznie (764 zł, gdy w rodzinie jest dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności). Przy niewielkim przekroczeniu zasiłek z dodatkami przysługuje w kwocie pomniejszonej o kwotę przekroczenia („złotówka za złotówkę”), jeśli łącznie wychodzi co najmniej 20 zł.
    2. Jeśli już dostajesz zasiłek rodzinny na starsze dziecko, zgłoś narodziny w gminie (osobny krok „Zgłoś w gminie narodziny dziecka”) — urząd powie, czy wystarczy zgłoszenie zmiany, czy trzeba złożyć dokumenty.
    3. Złóż wniosek o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przez internet w portalu Emp@tia (profil zaufany albo podpis kwalifikowany) albo w urzędzie gminy lub miasta (ośrodku pomocy społecznej) właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania.
    4. Najlepiej złóż wniosek jeszcze w miesiącu urodzenia dziecka — za miesiące przed złożeniem wniosku zasiłek nie przysługuje.
    5. W tym samym wniosku poproś o dodatek z tytułu urodzenia dziecka (1000 zł) i — jeśli będziesz na urlopie wychowawczym — o dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem. Na trzecie i kolejne dziecko z prawem do zasiłku przysługuje też dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej (95 zł miesięcznie).
    6. Zasiłek przyznaje się na okres zasiłkowy (od 1 listopada do 31 października). Na kolejny okres złóż nowy wniosek — online od 1 lipca, papierowo od 1 sierpnia. Wniosek złożony z dokumentami do 31 sierpnia daje wypłatę za listopad najpóźniej 30 listopada.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

Kolejne okresy świadczeń i opieka nad dzieckiem

Zobacz sprawy, które mogą pojawić się później, w tym przy kolejnym okresie świadczenia lub organizacji opieki.

  1. Złóż wniosek o 800+ na kolejny okres (od 1 czerwca)

    800+ przyznaje się zawsze do 31 maja. Żeby dostawać je dalej, złóż nowy wniosek na okres od 1 czerwca — najlepiej do 30 kwietnia, żeby pieniądze za czerwiec przyszły bez przerwy, a najpóźniej do 30 czerwca, żeby nie stracić ani miesiąca.

    Termin z przepisu: 1 miesiąc po 31 maja pierwszego po porodzie.

    1. Sprawdź w eZUS, do kiedy masz przyznane 800+ (informacja o przyznaniu podaje okres — zawsze kończy się 31 maja).
    2. Od 1 lutego złóż nowy wniosek SW-R na okres od 1 czerwca do 31 maja następnego roku. Złożysz go wyłącznie przez internet (eZUS, aplikacja mZUS, portal Emp@tia albo bankowość internetowa). Papierowego wniosku ZUS nie przyjmie.
    3. Złóż go do 30 kwietnia, jeśli chcesz dostać pieniądze za czerwiec do 30 czerwca.
    4. Najpóźniej złóż go do 30 czerwca — wtedy dostaniesz wyrównanie od czerwca. Wniosek złożony od lipca daje prawo dopiero od miesiąca złożenia.
    5. Wniosek na kolejny okres składa się co roku od 1 lutego — najlepiej do 30 kwietnia, żeby wypłata za czerwiec przyszła bez przerwy.
    6. Jeśli dziecko urodziło się między lutym a majem, pierwszy przyznany okres skończy się już 31 maja tego samego roku. Wniosku na kolejny okres nie złożysz przed urodzeniem dziecka, więc złóż go od razu po wniosku na pierwszy okres, najpóźniej do 30 czerwca.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  2. Złóż wniosek o „aktywni rodzice w pracy” (1500 zł) w miesiącu roczku

    Jeśli oboje pracujecie, a dzieckiem po pierwszych urodzinach opiekuje się ktoś w domu (np. babcia albo niania), dostaniesz 1500 zł miesięcznie do 35. miesiąca życia dziecka. Potocznie to tzw. babciowe. ZUS płaci tylko od miesiąca złożenia wniosku — złóż go w miesiącu, w którym dziecko kończy 12 miesięcy.

    Termin z przepisu: koniec miesiąca, w którym mija 12 miesięcy od urodzenia dziecka.

    1. Sprawdź, czy oboje płacicie składki emerytalną i rentową od łącznej podstawy co najmniej równej płacy minimalnej, a każde z Was od co najmniej połowy płacy minimalnej (30% przy preferencyjnym ZUS, małym ZUS plus albo uldze na start; przy małym ZUS plus próg 30% liczy się od płacy minimalnej obowiązującej w styczniu). Zasiłek macierzyński za urlop rodzicielski też się liczy. Jeśli wychowujesz dziecko sama (sam), potrzebujesz podstawy co najmniej równej płacy minimalnej.
    2. Świadczenie nie przysługuje, jeśli dziecko chodzi do żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola albo jest u dziennego opiekuna. Dla dziecka w żłobku, klubie dziecięcym albo u dziennego opiekuna wybierz „aktywnie w żłobku”; dla dziecka w przedszkolu zostaje „aktywnie w domu”.
    3. Jeśli ZUS odmówi, w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, możesz złożyć wniosek o jedno z pozostałych dwóch świadczeń „Aktywnego rodzica” i zachować miesiąc pierwszego wniosku (art. 49a).
    4. Złóż wniosek tylko przez internet — w eZUS, w portalu Emp@tia albo w bankowości internetowej. Najwcześniej możesz to zrobić od 1. dnia miesiąca, w którym dziecko kończy 12 miesięcy.
    5. We wniosku złóż oświadczenie, czy wychowujesz dziecko z drugim rodzicem (małżonkiem, partnerem), czy samodzielnie, i podaj dane tej osoby.
    6. Wniosek składa jedno z rodziców. Na to samo dziecko za ten sam miesiąc przysługuje tylko jedno ze świadczeń „Aktywnego rodzica”.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  3. Złóż wniosek o „aktywnie w żłobku” do 2 miesięcy od pójścia do żłobka

    Gdy dziecko zacznie chodzić do żłobka, klubu dziecięcego albo do dziennego opiekuna, ZUS dopłaci do opłaty do 1500 zł miesięcznie — bez względu na dochód, od pierwszego dnia w placówce (bez dolnej granicy wieku). Pieniądze trafiają prosto do placówki. Świadczenie przysługuje najdłużej do końca roku szkolnego, w którym dziecko skończy 3 lata (4 lata, gdy nie ma możliwości objęcia go wychowaniem przedszkolnym).

    1. Upewnij się, że żłobek, klub dziecięcy albo dzienny opiekun jest w rejestrze żłobków lub w wykazie dziennych opiekunów Ministerstwa Rodziny — tylko wtedy dopłata przysługuje.
    2. Złóż wniosek tylko przez internet (eZUS, Emp@tia albo bank) — najwcześniej w dniu, w którym dziecko zaczyna chodzić do placówki.
    3. Złóż go w ciągu 2 miesięcy od pierwszego dnia w placówce. Wtedy dopłata przysługuje od miesiąca, w którym dziecko zaczęło chodzić do żłobka; później — dopiero od miesiąca złożenia wniosku.
    4. Sprawdź, czy miesięczna opłata za pobyt dziecka (bez wyżywienia) nie przekracza limitu ogłaszanego co roku w Monitorze Polskim (120% średnich miesięcznych wydatków samorządów na jedno dziecko w żłobku). Jeśli przekracza, świadczenie nie przysługuje wcale.
    5. Dopłata nie może być wyższa niż Twoja opłata za pobyt dziecka (bez wyżywienia). ZUS przelewa ją placówce do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.
    6. Za miesiąc, w którym dostajesz „aktywnie w żłobku”, nie dostaniesz „aktywni rodzice w pracy” ani „aktywnie w domu” na to samo dziecko.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  4. Złóż wniosek o „aktywnie w domu” (500 zł) w miesiącu roczku

    Jeśli po pierwszych urodzinach dziecko nie chodzi do żłobka, a Ty nie dostajesz świadczenia „aktywni rodzice w pracy”, ZUS wypłaci 500 zł miesięcznie do 35. miesiąca życia — bez względu na dochód i pracę. Płaci tylko od miesiąca złożenia wniosku.

    Termin z przepisu: koniec miesiąca, w którym mija 12 miesięcy od urodzenia dziecka.

    1. Złóż wniosek tylko przez internet (eZUS, Emp@tia albo bank) — najwcześniej od 1. dnia miesiąca, w którym dziecko kończy 12 miesięcy.
    2. Nie zwlekaj — za miesiące przed złożeniem wniosku świadczenie nie przysługuje.
    3. Jeśli później dziecko pójdzie do żłobka albo oboje zaczniecie spełniać warunki „aktywni rodzice w pracy”, możesz przejść na tamto świadczenie (wyższe). Za jeden miesiąc przysługuje tylko jedno z trzech świadczeń.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  5. Złóż wniosek o dodatek 400 zł na czas urlopu wychowawczego

    Za urlop wychowawczy nie dostajesz pensji ani zasiłku. Jeśli Twoja rodzina ma prawo do zasiłku rodzinnego, na czas tego urlopu przysługuje dodatek 400 zł miesięcznie — od miesiąca, w którym złożysz wniosek.

    1. Sprawdź, czy Twoja rodzina ma prawo do zasiłku rodzinnego (dochód netto do 674 zł na osobę miesięcznie) — dodatek jest dodatkiem do tego zasiłku.
    2. Sprawdź, czy bezpośrednio przed urlopem wychowawczym byłaś (byłeś) zatrudniona co najmniej 6 miesięcy. Przy krótszym zatrudnieniu dodatek nie przysługuje.
    3. Złóż wniosek w gminie (przez portal Emp@tia albo w urzędzie) w miesiącu, w którym zaczyna się urlop wychowawczy — dodatek nie przysługuje za miesiące przed złożeniem wniosku.
    4. Jeśli w czasie urlopu wychowawczego pobierasz zasiłek macierzyński albo świadczenie rodzicielskie albo pracujesz tak, że nie możesz osobiście opiekować się dzieckiem, dodatek nie przysługuje.
    5. Gdy oboje rodzice są na urlopie wychowawczym jednocześnie, przysługuje jeden dodatek.
    6. Dodatek przysługuje najwyżej przez 24 miesiące kalendarzowe (36 miesięcy, gdy opiekujesz się więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu).

    Szczegóły, dokumenty i źródła

Ulgi podatkowe i uprawnienia dla rodzin

Sprawdź osobno warunki ulg i karty dla rodzin. Nie każdy opisany program dotyczy każdej rodziny.

  1. Odlicz ulgę na dziecko w zeznaniu PIT za rok urodzenia

    W rocznym zeznaniu PIT za rok, w którym urodziło się dziecko, odliczysz od podatku 92,67 zł za każdy miesiąc od miesiąca urodzenia (na trzecie dziecko 166,67 zł, na czwarte i kolejne 225 zł). Jeśli podatek jest za mały, część ulgi może wrócić do Ciebie jako zwrot.

    Zalecany termin: 30 kwietnia w roku po urodzeniu dziecka.

    1. Sprawdź, czy rozliczasz się według skali podatkowej (umowa o pracę, zlecenie, zasiłki, działalność na zasadach ogólnych). Przy samym podatku liniowym, ryczałcie albo karcie podatkowej ulga nie przysługuje.
    2. Przy jednym dziecku sprawdź limit dochodów (po odjęciu składek społecznych) — 112 000 zł łącznie dla małżonków przez cały rok albo dla osoby samotnie wychowującej dziecko, 56 000 zł dla osoby niebędącej w małżeństwie (także gdy żyjecie razem bez ślubu). Przy dwójce i więcej dzieci limitu nie ma.
    3. Ulgę liczysz za każdy miesiąc, w którym wychowywałaś (wychowywałeś) dziecko — za rok urodzenia od miesiąca urodzenia do grudnia.
    4. W zeznaniu PIT-37 albo PIT-36 dołącz załącznik PIT/O i wpisz numer PESEL dziecka. W usłudze Twój e-PIT dane dzieci urodzonych w ostatnim roku są przenoszone automatycznie, ale przed akceptacją sprawdź, czy nowe dziecko jest ujęte w uldze. Jeśli zeznanie poszło bez ulgi, złóż korektę.
    5. Jeśli jesteście małżeństwem i składacie osobne zeznania, ustalcie, w jakich proporcjach każde z Was odlicza ulgę. Bez porozumienia, gdy dziecko mieszka z obojgiem, każde odlicza połowę.
    6. Jeśli ulga jest większa niż podatek, wypełnij część o dodatkowym zwrocie (część J w PIT-37, część M w PIT-36) — zwrot nie przekroczy zapłaconych składek społecznych i zdrowotnych.
    7. Jeśli samotnie wychowujesz dziecko (nie jesteś w małżeństwie i nie wychowujesz go z drugim rodzicem), możesz też rozliczyć się wspólnie z dzieckiem — zaznacz to w zeznaniu.
    8. Złóż zeznanie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku urodzenia dziecka.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  2. Przy czwartym dziecku skorzystaj z zerowego PIT dla rodzin 4+

    Gdy wychowujesz co najmniej czworo dzieci choćby przez jeden dzień w roku, Twoje przychody z pracy, zlecenia, zasiłku macierzyńskiego i działalności do 85 528 zł rocznie są zwolnione z podatku. Dotyczy to każdego z rodziców osobno — także za rok, w którym urodziło się czwarte dziecko.

    1. Jeśli pracujesz na etacie albo na zleceniu, złóż płatnikowi (np. pracodawcy) oświadczenie, że spełniasz warunki ulgi — na przykład na formularzu PIT-2. Płatnik uwzględni zwolnienie najpóźniej od następnego miesiąca.
    2. Jeśli prowadzisz działalność, możesz sama (sam) pominąć zwolnione przychody przy liczeniu zaliczek na podatek.
    3. Jeśli nie złożysz oświadczenia w trakcie roku, ulgę rozliczysz w zeznaniu rocznym (PIT-37, PIT-36, PIT-36L albo PIT-28, z załącznikiem PIT/O) — od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku. Jeśli nie składasz zeznania, złóż informację PIT-DZ.
    4. Ulga dotyczy każdego z rodziców osobno, bez względu na to, czy jesteście małżeństwem.
    5. Limit 85 528 zł jest wspólny z innymi zwolnieniami (ulgą dla młodych, na powrót i dla pracujących seniorów): jeśli już z którejś korzystasz, razem nie przekroczą tej kwoty.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  3. Złóż wniosek o Kartę Dużej Rodziny dla rodziny albo nowego dziecka

    Przy trojgu dzieciach cała rodzina — bez względu na dochód — może dostać bezpłatną Kartę Dużej Rodziny ze zniżkami (np. na przejazdy kolejowe, kulturę, sport, paszport dziecka). Jeśli już ją macie, złóż wniosek o kartę dla nowo narodzonego dziecka.

    1. Poczekaj, aż dziecko dostanie numer PESEL — wtedy nie musisz dołączać jego aktu urodzenia.
    2. Złóż wniosek przez internet w portalu Emp@tia (moduł eWnioski, logowanie profilem zaufanym) albo w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla miejsca zamieszkania. Wniosek może złożyć jedna pełnoletnia osoba w imieniu całej rodziny.
    3. Dołącz oświadczenia obojga rodziców, że nie są pozbawieni władzy rodzicielskiej ani ograniczeni w niej przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej (wobec co najmniej trojga dzieci).
    4. Wybierz kartę tradycyjną (plastikową), elektroniczną w aplikacji mObywatel albo obie. Wskaż też, czy rodzice mają widzieć w mObywatelu karty dzieci.
    5. Jeśli macie już Kartę Dużej Rodziny, złóż wniosek o przyznanie karty nowo narodzonemu dziecku — dostaje ono prawo do karty, nawet jeśli starsze dzieci już je straciły.
    6. Odbierz kartę w urzędzie po SMS-ie, że jest gotowa, albo dodaj ją w aplikacji mObywatel.

    Szczegóły, dokumenty i źródła