Przejdź do treści
zdążymy

Opieka zdrowotna7 min czytania

Pierwszy rok dziecka: wizyty, szczepienia i bilanse

Zobacz informacje o organizacji opieki po porodzie: badaniach w szpitalu, wizytach patronażowych, wyborze POZ, szczepieniach i bilansach. Opisy kroków pomogą przygotować pytania do personelu medycznego.

Plan w Zdążymy nie jest indywidualnym planem leczenia ani szczepień. Terminy i zakres opieki uzgodnij z personelem medycznym opiekującym się dzieckiem.

Wizyty, szczepienia i bilanse miesiąc po miesiącu

Kiedy w pierwszym roku wypadają wizyty, szczepienia i bilanse opisane niżej. Miesiąc w tabeli prowadzi do opisu, co zwykle dzieje się wtedy z dzieckiem.

Opieka nad noworodkiem w szpitalu

Sprawdź informacje o badaniach i szczepieniach opisanych w krokach dotyczących pobytu po porodzie.

  1. Badania przesiewowe noworodka w szpitalu

    Na oddziale położniczym dziecko ma bezpłatnie test pulsoksymetryczny, przesiewowe badanie słuchu, ocenę wędzidełka i ssania oraz pobranie kropli krwi na bibułę (badanie przesiewowe w kierunku chorób wrodzonych). W ciągu pierwszych 12 godzin lekarz bada dziecko w obecności mamy albo taty. Wyniki i informacje o badaniach dostajesz w dokumentacji przy wypisie.

    1. Zabiegi i badania u zdrowego noworodka wykonuje się po poinformowaniu mamy i za jej zgodą, w jej obecności, jeśli stan zdrowia na to pozwala.
    2. W dniu wypisu odbierz zewnętrzną dokumentację medyczną dziecka — zawiera m.in. informacje o badaniach przesiewowych i szczepieniach.
    3. Pokaż tę dokumentację położnej POZ na pierwszej wizycie patronażowej i lekarzowi POZ dziecka.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  2. Pierwsze szczepienia dziecka w szpitalu (gruźlica i WZW typu B)

    Według Programu Szczepień Ochronnych noworodek dostaje w szpitalu obowiązkowe szczepienia: przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B w ciągu 24 godzin po urodzeniu i przeciw gruźlicy od 1. doby życia, najpóźniej do dnia wypisu. Przed szczepieniem lekarz bada dziecko (kwalifikacja). Szpital zakłada dziecku kartę uodpornienia i książeczkę szczepień.

    1. Szczepienia obowiązkowe są bezpłatne; za ich wykonanie u dziecka odpowiadają rodzice.
    2. Przy wypisie sprawdź w dokumentacji dziecka, czy szczepienia zostały wykonane i wpisane.
    3. Jeśli któreś szczepienie odroczono, zapytaj, gdzie i kiedy zostanie wykonane, i powiedz o tym lekarzowi POZ dziecka.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

Pierwsze tygodnie w domu i wybór POZ

Zobacz sprawy związane z wizytami patronażowymi i deklaracją POZ oraz informacje o opiece nad mamą po porodzie.

  1. Po wyjściu ze szpitala umów wizyty patronażowe położnej POZ

    Po porodzie położna POZ przychodzi do domu co najmniej 4 razy, a pierwsza wizyta powinna się odbyć najpóźniej w ciągu 48 godzin (bez weekendów i świąt) od zgłoszenia porodu albo wypisu mamy ze szpitala. Położna opiekuje się Tobą i dzieckiem przez pierwsze tygodnie, pomaga w karmieniu i pielęgnacji. Wizyty są bezpłatne.

    Zalecany termin: 4 dni od urodzenia dziecka.

    1. Przed wypisem podaj w szpitalu dane wybranej położnej POZ i adres, pod którym będziecie przebywać — szpital wysyła jej zgłoszenie o porodzie najpóźniej w dniu wypisu.
    2. Po powrocie do domu zadzwoń do położnej i potwierdź termin pierwszej wizyty.
    3. Jeśli nie masz jeszcze położnej POZ, wybierz ją od razu i złóż deklarację (szpital powinien poinformować Cię o zasadach wyboru).
    4. Jeśli dziecko zostaje w szpitalu dłużej niż Ty, położna i tak obejmuje Cię opieką, a po powrocie dziecka przychodzi jeszcze co najmniej 2 razy. Jeśli dziecko opuści szpital bez mamy, położna odbywa co najmniej 4 wizyty w miejscu jego pobytu.
    5. Przygotuj na wizytę dokumentację ze szpitala (Twoją i dziecka).
    6. Około 4. tygodnia po porodzie położna ocenia także ryzyko depresji poporodowej — możesz powiedzieć o swoim samopoczuciu.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  2. Położna POZ pomaga w karmieniu piersią także po wizytach patronażowych

    W czasie wizyt patronażowych położna POZ ocenia karmienie i pomaga rozwiązywać problemy z laktacją. Po zakończeniu tych wizyt opiekę nad dzieckiem przejmuje pielęgniarka POZ, ale położna nadal opiekuje się Tobą, w tym wspiera w karmieniu piersią i doradza w sprawie laktacji.

    1. Jeśli masz problem z karmieniem po zakończeniu wizyt patronażowych, umów wizytę u swojej położnej POZ.
    2. Jeśli problem wykracza poza jej kompetencje, położna skieruje Cię do lekarza POZ, położnika albo neonatologa.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  3. Wybierz dziecku lekarza i pielęgniarkę POZ

    Dziecko potrzebuje własnej deklaracji wyboru lekarza POZ i pielęgniarki POZ — to u nich będą wizyta patronażowa lekarza w pierwszym miesiącu, szczepienia i bilanse zdrowia. Po wizytach patronażowych położna przekazuje opiekę nad dzieckiem pielęgniarce POZ.

    Zalecany termin: 3 tygodnie od urodzenia dziecka.

    1. Wybierz przychodnię POZ z umową z NFZ, najlepiej z punktem szczepień.
    2. Złóż w imieniu dziecka deklaracje wyboru lekarza POZ i pielęgniarki POZ — w przychodni na papierze albo przez Internetowe Konto Pacjenta dziecka (przez „Upoważnienia” → „Konta Twoich dzieci” → „Wypełnij deklarację”). Konto dziecka widzi automatycznie rodzic, który zgłosił je do ubezpieczenia; drugi rodzic potrzebuje jego upoważnienia albo składa deklarację w przychodni.
    3. Do deklaracji potrzebny jest numer PESEL dziecka — dostaniesz go po zgłoszeniu urodzenia w Urzędzie Stanu Cywilnego.
    4. Konto dziecka w IKP może pojawić się z opóźnieniem po zgłoszeniu dziecka do ubezpieczenia; jeśli go jeszcze nie widzisz, złóż deklarację w przychodni.
    5. Od razu umów wizytę patronażową lekarza POZ (pierwszy miesiąc życia) i zapytaj o termin pierwszej wizyty szczepiennej.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  4. Idź z dzieckiem na wizytę patronażową u lekarza POZ do 4. tygodnia

    W 1.–4. tygodniu życia dziecku przysługuje porada patronażowa lekarza POZ: badanie rozwoju, pomiar obwodu głowy, ocena żółtaczki, podstawowa ocena neurologiczna i badanie w kierunku wrodzonej dysplazji stawów biodrowych.

    Zalecany termin: 4 tygodnie od urodzenia dziecka.

    1. Gdy złożysz deklarację wyboru lekarza POZ dla dziecka, umów poradę patronażową.
    2. Zapytaj, czy lekarz przychodzi do domu, czy przyjmuje w przychodni.
    3. Weź zewnętrzną dokumentację medyczną dziecka ze szpitala i książeczkę szczepień.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  5. Umów wizytę kontrolną u ginekologa po zakończeniu połogu

    Połóg trwa 6 tygodni od porodu. Standard opieki okołoporodowej przewiduje, że po jego zakończeniu idziesz na wizytę do lekarza położnika — przypomni Ci o tym położna POZ. Do ginekologa na NFZ nie potrzebujesz skierowania.

    1. Zadzwoń do poradni ginekologiczno-położniczej i umów wizytę na czas po 6. tygodniu od porodu.
    2. Weź kartę informacyjną ze szpitala i, jeśli masz, dokumentację z ciąży.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

Szczepienia w pierwszym roku

Zapoznaj się ze źródłami i sprawdź aktualny program szczepień z personelem medycznym.

  1. Idź z dzieckiem na pierwsze szczepienia po 6. tygodniu życia

    Według Programu Szczepień Ochronnych pierwsza wizyta szczepienna przypada w 2. miesiącu życia, od ukończenia 6. tygodnia: rotawirusy, błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, pneumokoki i druga dawka WZW typu B (zależnie od wybranego wariantu szczepionek). Przy szczepieniach lekarz robi też badanie bilansowe przewidziane na 2.–6. miesiąc.

    Zalecany termin: 2 miesiące od urodzenia dziecka.

    1. Umów wizytę w przychodni POZ dziecka na termin po ukończeniu przez dziecko 6. tygodnia życia.
    2. Nie odkładaj tej wizyty — pierwszą dawkę szczepionki przeciw rotawirusom podaje się przed ukończeniem przez dziecko 12. tygodnia życia (wyjątkowo do końca 14. tygodnia).
    3. Przed szczepieniem lekarz bada dziecko (badanie kwalifikacyjne) — szczepienie musi się odbyć w ciągu 24 godzin od tego badania.
    4. Ustal z lekarzem wariant szczepień — z osobnymi szczepionkami albo ze szczepionką skojarzoną 5w1 lub 6w1. Od wariantu zależą terminy kolejnych wizyt.
    5. Jeśli wybierzesz szczepionkę inną niż kupiona przez Ministra Zdrowia, za szczepionkę zapłacisz sam.
    6. Zapytaj o szczepienia zalecane (np. przeciw meningokokom) — nie są obowiązkowe.
    7. Weź książeczkę szczepień; szczepienie zostanie wpisane także do e-Karty Szczepień (widać ją na IKP dziecka).

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  2. Idź z dzieckiem na kolejne szczepienia w 3.–4. miesiącu

    Według Programu Szczepień Ochronnych w 3.–4. miesiącu życia przypadają kolejne dawki szczepień (rotawirusy, błonica-tężec-krztusiec, polio, Hib, pneumokoki — zależnie od wariantu). W 3.–4. miesiącu przysługuje też wizyta patronażowa pielęgniarki POZ.

    Zalecany termin: 4 miesiące od urodzenia dziecka.

    1. Termin kolejnej wizyty zwykle ustala lekarz na poprzednich szczepieniach — zapisz go albo umów wizytę w przychodni.
    2. Druga dawka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (także w szczepionce 5w1 lub 6w1) i przeciw pneumokokom wypada w 4. miesiącu życia, od ukończenia 12. tygodnia.
    3. Zapytaj pielęgniarkę POZ o wizytę patronażową przewidzianą na 3.–4. miesiąc (instruktaż pielęgnacji, karmienia, pielęgnacji jamy ustnej).

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  3. Idź z dzieckiem na szczepienia w 5.–7. miesiącu

    Według Programu Szczepień Ochronnych w 5.–7. miesiącu życia przypadają kolejne dawki: trzecia dawka szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (z Hib, a w wariancie podstawowym druga dawka przeciw polio) oraz trzecia dawka przeciw WZW typu B (i przeciw rotawirusom w schemacie 3-dawkowym) — dokładny miesiąc zależy od wariantu.

    Zalecany termin: 7 miesięcy od urodzenia dziecka.

    1. Sprawdź w książeczce albo na IKP dziecka, kiedy wyznaczono kolejne szczepienia, i umów wizytę.
    2. Jeśli szczepienie zostało odroczone, zapytaj lekarza o nowy termin — opóźnione szczepienia obowiązkowe trzeba nadrobić jak najszybciej.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

Bilanse zdrowia dziecka

Zobacz opisy wizyt bilansowych i ustal ich terminy w przychodni.

  1. Idź z dzieckiem na bilans zdrowia w 9. miesiącu

    W 9. miesiącu życia dziecku przysługuje badanie bilansowe u lekarza POZ: pomiary, ocena rozwoju fizycznego i psychoruchowego, test reakcji słuchowych i sprawdzenie, czy szczepienia są wykonane zgodnie z kalendarzem. Pielęgniarka POZ robi w tym czasie orientacyjne badanie wzroku i słuchu.

    Zalecany termin: 9 miesięcy od urodzenia dziecka.

    1. Umów w przychodni POZ wizytę bilansową na 9. miesiąc życia dziecka (między 8. a 9. miesiącem).
    2. Weź książeczkę szczepień i dokumentację medyczną dziecka.

    Szczegóły, dokumenty i źródła

  2. Idź z dzieckiem na bilans zdrowia w 12. miesiącu

    W 12. miesiącu życia (przed pierwszymi urodzinami) dziecku przysługuje badanie bilansowe u lekarza POZ: pomiary, ocena rozwoju, test reakcji słuchowych, ocena czynników ryzyka uszkodzenia słuchu, pomiar ciśnienia i sprawdzenie szczepień. Pielęgniarka POZ mierzy też BMI i robi orientacyjne badanie wzroku i słuchu.

    Zalecany termin: 12 miesięcy od urodzenia dziecka.

    1. Umów w przychodni POZ wizytę bilansową między 11. a 12. miesiącem życia dziecka.
    2. Zapytaj o szczepienia z 13.–15. miesiąca (odra, świnka, różyczka i trzecia dawka przeciw pneumokokom, od ukończenia 12. miesiąca), żeby zaplanować kolejną wizytę.

    Szczegóły, dokumenty i źródła