Wróć wcześniej z urlopu macierzyńskiego, gdy opiekę przejmie tata z firmą
Po co najmniej 14 tygodniach urlopu macierzyńskiego po porodzie możesz zrezygnować z reszty i wrócić do pracy także wtedy, gdy tata nie jest na etacie, ale ma ubezpieczenie chorobowe (np. z firmy albo zlecenia) i przerwie pracę, żeby zająć się dzieckiem. Wniosek złóż pracodawcy co najmniej 7 dni przed powrotem, a tata dostanie zasiłek macierzyński (zwykle z ZUS).
Ten opis opiera się na jednym źródle albo wymaga interpretacji przepisów. Przed decyzją warto sprawdzić źródła poniżej.
Kogo dotyczy ta formalność?
- Mama
- umowa o pracę
- Dotyczy osoby, która drugie z rodziców: własna działalność albo umowa zlecenie.
- Dotyczy osoby, która drugie z rodziców ma ubezpieczenie chorobowe (należy mu się zasiłek).
Kiedy trzeba się tym zająć?
- Można działać: w dniu urodzenia dziecka.
- Zalecany termin: 13 tygodni od urodzenia dziecka.
Co dzieje się w 1. miesiącu życia dziecka
Przypomnimy o terminach z planu e-mailem, a w aplikacji zdążymy także powiadomieniem. Otwórzcie plan.
Jak załatwić tę sprawę?
- Ten krok dotyczy taty, który nie pracuje na etacie. Jeśli tata też ma umowę o pracę, zobacz krok o przejęciu reszty urlopu macierzyńskiego przez tatę na etacie.
- Sprawdźcie, czy tata ma ubezpieczenie chorobowe. Przy firmie i zleceniu jest ono dobrowolne, a bez niego tata nie dostanie zasiłku i nie może przejąć opieki na tych zasadach.
- Ustalcie dzień zmiany. Najwcześniej to dzień po wykorzystaniu przez Ciebie 14 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie.
- Tata pisze oświadczenie, że przerywa działalność zarobkową, żeby opiekować się dzieckiem przez czas, który zostaje do końca Twojego urlopu macierzyńskiego.
- Złóż pracodawcy wniosek o rezygnację z pozostałej części urlopu macierzyńskiego co najmniej 7 dni przed powrotem do pracy. Podaj imię i nazwisko oraz termin powrotu i dołącz kopię oświadczenia taty. Pracodawca musi uwzględnić wniosek.
- Poproś płatnika swojego zasiłku (pracodawcę albo ZUS) o zaświadczenie o okresie i stawce Twojego zasiłku macierzyńskiego, a jeśli zasiłek wypłaca ZUS, także o zaświadczenie pracodawcy o dacie, od której przestałaś korzystać z urlopu. Napisz też oświadczenie, od kiedy tata będzie korzystał z zasiłku.
- Tata składa wniosek o zasiłek macierzyński (ZAM) w ZUS albo u swojego zleceniodawcy, jeśli to on wypłaca mu zasiłki.
- Razem nie wykorzystacie więcej niż pełny wymiar urlopu macierzyńskiego (20 tygodni przy jednym dziecku). Jeśli zaczęłaś urlop przed porodem, tacie zostaje mniej (20 tygodni minus 14 po porodzie minus tygodnie przed porodem), a po 6 tygodniach przed porodem nie zostaje nic.
- Tata dostanie zasiłek za przejętą część według Twojej stawki: 100% swojej podstawy, a jeśli do 21 dni po porodzie wybrałaś 81,5% — 81,5% swojej podstawy.
W aplikacji zdążymy odhaczycie ten krok i dopiszecie do niego notatkę. Zobacz, co daje aplikacja.
Jakie dokumenty przygotować?
- Wniosek o rezygnację z pozostałej części urlopu macierzyńskiego i powrót do pracy – Imię i nazwisko oraz termin powrotu. Składasz u swojego pracodawcy co najmniej 7 dni przed powrotem.
- Kopia oświadczenia taty o przerwaniu działalności zarobkowej w celu opieki nad dzieckiem
- Twoje oświadczenie, od kiedy tata będzie korzystał z zasiłku macierzyńskiego
- Zaświadczenie płatnika zasiłku o okresie i stawce Twojego zasiłku macierzyńskiego – Potrzebne tacie do wniosku w ZUS.
- Zaświadczenie pracodawcy o dacie zaprzestania korzystania z urlopu macierzyńskiego – Tylko gdy Twój zasiłek wypłaca ZUS.
Gdzie złożyć wniosek lub załatwić sprawę?
- Przez pracodawcę: Twój pracodawca (dział kadr)
Powiązane kroki
Źródła i aktualność informacji
- Kodeks pracy, art. 175¹ pkt 2, art. 180 § 4 pkt 2, § 8 i § 14 (Dz.U. 2026 poz. 1245)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, § 3 (Dz.U. 2025 poz. 322)
- Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 29 ust. 3, art. 29a ust. 2 (Dz.U. 2026 poz. 854)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2026 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków, § 18 ust. 1, § 20 ust. 1 (Dz.U. 2026 poz. 1316)
- Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245
- Rozporządzenie MRPiPS z 11 marca 2025 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem (Dz.U. 2025 poz. 322)
- Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 854
- Rozporządzenie MRPiPS z 27 września 2026 r. w sprawie dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków, Dz.U. 2026 poz. 1316
- Za okres urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego — ZUS (ostatnia aktualizacja 19.08.2024)
- Zasiłek macierzyński. Zasiłek opiekuńczy — poradnik ZUS (marzec 2025)
Źródła sprawdzone: 25 października 2026.
Ostatni przegląd treści: 24 października 2026. Za treść odpowiada: Redakcja Zdążymy.
To informacja ogólna, przygotowana na podstawie przepisów i ogólnodostępnych źródeł. Nie jest poradą prawną ani podatkową. W swojej sprawie sprawdź zasady u źródła, w ZUS, urzędzie lub u pracodawcy albo skonsultuj się z doradcą lub prawnikiem.