Jeśli chcesz, zawieś firmę na opiekę nad dzieckiem (składki płaci budżet)
Jeśli prowadzisz firmę co najmniej 6 miesięcy, możesz ją zawiesić nawet na 3 lata, żeby opiekować się dzieckiem. Wtedy za Ciebie składki emerytalną i rentowe oraz zdrowotną opłaca budżet państwa — ale musisz złożyć w ZUS oświadczenie UE-1. Z tego prawa korzysta tylko jedno z rodziców.
Ten opis opiera się na jednym źródle albo wymaga interpretacji przepisów. Przed decyzją warto sprawdzić źródła poniżej.
Kogo dotyczy ta formalność?
- Jedno z rodziców
- własna działalność
Kiedy trzeba się tym zająć?
- Można działać: w dniu urodzenia dziecka.
Jak załatwić tę sprawę?
- Sprawdź warunki — firma działa co najmniej 6 miesięcy, przez ten czas bez przerwy były opłacane składki emerytalną i rentowe (przerwy na zasiłki z ubezpieczenia chorobowego się nie liczą) i nie zatrudniasz pracowników (wyjątek — pracownicy na urlopach związanych z rodzicielstwem).
- Zacznij zawieszenie po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego — w czasie zasiłku ZUS nie obejmie Cię ubezpieczeniem z tytułu opieki nad dzieckiem.
- Upewnij się, że drugi rodzic w tym czasie nie pobiera zasiłku macierzyńskiego, nie jest na urlopie wychowawczym i sam nie korzysta z tego prawa.
- Złóż w CEIDG wniosek o wpis informacji o zawieszeniu działalności (online, w urzędzie gminy albo pocztą). CEIDG przekaże informację do ZUS, który sam wyrejestruje Cię z ubezpieczeń z firmy.
- Złóż w ZUS oświadczenie UE-1 o zamiarze podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu opieki nad dzieckiem — najlepiej przed dniem zawieszenia albo w tym dniu. ZUS obejmie Cię ubezpieczeniem najwcześniej od dnia złożenia oświadczenia i wymaga, żeby trafiło ono najpóźniej 7 dni od zawieszenia firmy.
- Do oświadczenia dołącz oryginał odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka.
- Jeśli dziecko było zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego przez Twoją firmę, zgłoszenie wygasa z zawieszeniem — zgłoś je ponownie (przez UE-1 albo przez drugiego rodzica).
- W czasie zawieszenia nie masz ubezpieczenia chorobowego i nie możesz prowadzić firmy ani uzyskiwać z niej bieżących przychodów.
- Zawieszenie możesz podzielić na części (ale składki z budżetu przysługują najwyżej w 4 częściach) i wykorzystać do końca roku, w którym dziecko skończy 6 lat. O każdej zmianie danych z oświadczenia zawiadom ZUS w ciągu 7 dni.
W aplikacji zdążymy odhaczycie ten krok i dopiszecie do niego notatkę. Zobacz, co daje aplikacja.
Jakie dokumenty przygotować?
- Oświadczenie UE-1 o zamiarze podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym
- Oryginał odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka
Aktualne wzory druków do tego kroku są w aplikacji zdążymy w pakiecie zdążymy+. Zobacz, co zawiera.
Gdzie złożyć wniosek lub załatwić sprawę?
- Online: CEIDG — wniosek o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności
- Osobiście w urzędzie: Urząd gminy (wniosek CEIDG) i dowolna placówka ZUS (oświadczenie UE-1)
- Pocztą: Pocztą do urzędu gminy (CEIDG) i do ZUS
Wzory i formularze w zdążymy+
Do tego kroku mamy aktualne, sprawdzone druki (UE-1). Otworzycie je w aplikacji zdążymy w pakiecie zdążymy+, razem ze wspólnym planem, listami i kalendarzem.
Kwoty i warunki świadczenia
Stan na 15 listopada 2026. Kwoty się zmieniają. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić aktualne w źródle.
- Podstawa składek emerytalnej i rentowych finansowanych z budżetu w 2026 r. (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia): 5652 PLN (od 1 stycznia 2026)
Powiązane kroki
Źródła i aktualność informacji
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 4 pkt 17, art. 6a ust. 1–3, art. 9 ust. 6, art. 13 pkt 13a, art. 16 ust. 8, art. 36 ust. 15–16, art. 36aa (Dz.U. 2026 poz. 1474)
- Prawo przedsiębiorców, art. 22 ust. 1–2, art. 23 ust. 1 (Dz.U. 2026 poz. 1484)
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1474
- Rodzaje ubezpieczeń i podstawa wymiaru składek — osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem — ZUS (aktualizacja 15.04.2021)
- Jak zawiesić jednoosobową działalność zarejestrowaną w CEIDG — biznes.gov.pl
- Zawieszenie działalności — ZUS (15.04.2021)
- Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1484
Źródła sprawdzone: 15 listopada 2026.
To informacja ogólna, przygotowana na podstawie przepisów i ogólnodostępnych źródeł. Nie jest poradą prawną ani podatkową. W swojej sprawie sprawdź zasady u źródła, w ZUS, urzędzie lub u pracodawcy albo skonsultuj się z doradcą lub prawnikiem.