Złóż wniosek o zasiłek macierzyński (do 21 dni po porodzie)
Jeśli w dniu porodu masz umowę zlecenia i dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, dostaniesz zasiłek macierzyński. Gdy najpóźniej 21 dni po porodzie złożysz wniosek o zasiłek za cały okres macierzyński i rodzicielski, dostaniesz 81,5% podstawy za cały ten czas. Jeśli nie — 100% za okres macierzyński i 70% za rodzicielski.
Po terminie: Po 21 dniach od porodu nie można już wybrać zasiłku 81,5% za cały okres. Zasiłek za okres macierzyński wyniesie 100% podstawy, a za okres rodzicielski 70% — o ten drugi trzeba złożyć osobny wniosek przed jego rozpoczęciem. Prawo do zasiłku za okres macierzyński nie przepada od razu, ale roszczenie o wypłatę przedawnia się po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje.
Kogo dotyczy ta formalność?
- Mama
- umowa zlecenie
- Dotyczy osoby, która opłaca dobrowolną składkę chorobową.
- Dotyczy osoby, która nie jest uczniem ani studentem do 26. roku życia.
- Dotyczy osoby, która ma umowę, która trwa do porodu.
Kiedy trzeba się tym zająć?
- Można działać: w dniu urodzenia dziecka.
- Termin z przepisu: 21 dni od urodzenia dziecka.
Co dzieje się w 1. miesiącu życia dziecka
Przypomnimy o terminach z planu e-mailem, a w aplikacji zdążymy także powiadomieniem. Otwórzcie plan.
Jak załatwić tę sprawę?
- Zapytaj zleceniodawcę, ile osób zgłasza do ubezpieczenia chorobowego. Jeśli więcej niż 20, zasiłek ustala i wypłaca on sam. Jeśli 20 lub mniej, zasiłek wypłaca ZUS.
- Wybierz wariant. Pierwszy — 81,5% podstawy za 20 tygodni okresu macierzyńskiego i za okres rodzicielski w pełnym wymiarze, z wyjątkiem 9 tygodni zarezerwowanych dla taty (przy jednym dziecku łącznie 52 tygodnie). Drugi — 100% za 20 tygodni okresu macierzyńskiego, a o zasiłek za okres rodzicielski (70%) wnioskujesz osobno, przed jego rozpoczęciem.
- Wypełnij wniosek o zasiłek macierzyński ZAM. Jeśli wybierasz 81,5%, wniosek musi obejmować pełny okres macierzyński i rodzicielski i musi zostać złożony najpóźniej 21. dnia po porodzie. Warunek — co najmniej jeden dzień okresu rodzicielskiego musi przypaść przed pierwszymi urodzinami dziecka, inaczej za okres rodzicielski dostaniesz 70%. Wpisz numer rachunku bankowego.
- Gdy zasiłek wypłaca zleceniodawca (ponad 20 ubezpieczonych), oddaj mu wniosek i dokumenty. Gdy wypłaca ZUS, złóż wniosek w eZUS (usługa „Złożenie dokumentu ZAM”), w placówce ZUS, pocztą albo przez zleceniodawcę.
- Gdy zasiłek wypłaca zleceniodawca, dołącz odpis skrócony aktu urodzenia dziecka. Gdy wypłaca ZUS, odpisu nie dołączasz: we wniosku podajesz dane dziecka, a ZUS pobiera odpis sam z rejestru stanu cywilnego (jeśli mu się nie uda, wezwie Cię do jego dostarczenia).
- Gdy zasiłek wypłaca ZUS, zleceniodawca wypełnia zaświadczenie płatnika składek Z-3a i przekazuje je do ZUS — przypomnij mu o tym.
- Jeśli zasiłek wyszedłby niższy niż świadczenie rodzicielskie (1000 zł miesięcznie), płatnik zasiłku sam go podwyższy do tej kwoty.
- Jeśli umowa zlecenia skończy się po porodzie, w trakcie zasiłku, zasiłek nadal Ci przysługuje — od tego czasu wypłaca go ZUS.
- Jeśli zrezygnujesz z okresu rodzicielskiego, zanim się zaczął, złóż wniosek o wyrównanie od razu po rezygnacji i nie czekaj na urodziny dziecka (zob. krok o wyrównaniu zasiłku do 100%).
- Możesz zacząć pobierać zasiłek do 6 tygodni przed przewidywaną datą porodu — wtedy złóż wniosek wcześniej i dołącz zaświadczenie lekarskie z przewidywaną datą porodu.
W aplikacji zdążymy odhaczycie ten krok i dopiszecie do niego notatkę. Zobacz, co daje aplikacja.
Jakie dokumenty przygotować?
- Wniosek o zasiłek macierzyński ZAM
- Zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3a – Wypełnia zleceniodawca, gdy zasiłek wypłaca ZUS.
- Odpis skrócony aktu urodzenia dziecka – Tylko gdy zasiłek wypłaca zleceniodawca. Gdy wypłaca ZUS, podajesz we wniosku dane dziecka, a odpis ZUS pobiera sam.
- Zaświadczenie lekarskie z przewidywaną datą porodu – Tylko jeśli chcesz pobierać zasiłek przed porodem.
Aktualne wzory druków do tego kroku są w aplikacji zdążymy w pakiecie zdążymy+. Zobacz, co zawiera.
Gdzie złożyć wniosek lub załatwić sprawę?
- Przez pracodawcę: Zleceniodawca (płatnik składek) — gdy zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób, albo gdy przekazuje wniosek do ZUS
- Online: eZUS — usługa „Złożenie dokumentu ZAM” (gdy zasiłek wypłaca ZUS)
- Osobiście w urzędzie: Dowolna placówka ZUS (gdy zasiłek wypłaca ZUS)
- Pocztą: Pocztą do ZUS (gdy zasiłek wypłaca ZUS)
Wzory i formularze w zdążymy+
Do tego kroku mamy aktualne, sprawdzone druki (Z-3a, ZAM). Otworzycie je w aplikacji zdążymy w pakiecie zdążymy+, razem ze wspólnym planem, listami i kalendarzem.
Kwoty i warunki świadczenia
Stan na 25 października 2026. Kwoty się zmieniają. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić aktualne w źródle.
- Najniższy zasiłek macierzyński (podwyższenie do kwoty świadczenia rodzicielskiego): 1000 zł miesięcznie
Powiązane kroki
- Poproś zleceniodawcę o zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego
- Koniec zasiłku za okres macierzyński na zleceniu
- Złóż wniosek ZAM o zasiłek za okres rodzicielski
- 9 tygodni zasiłku za okres rodzicielski tylko dla taty na zleceniu
- Zgłoś urodzenie dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego
- Załóż konto w eZUS (PUE ZUS)
Źródła i aktualność informacji
- Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 29a ust. 1, art. 30a ust. 1, art. 31 ust. 1–3a, 3f i 3g (Dz.U. 2026 poz. 854)
- Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 61 ust. 1 i 3, art. 61b ust. 1 i 5, art. 67 ust. 1 (Dz.U. 2026 poz. 854)
- Rozporządzenie w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków [...] oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków, § 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 12, § 13 (Dz.U. 2026 poz. 1316)
- Kodeks pracy, art. 180 § 1, art. 182[1a] § 1 i 4 (Dz.U. 2026 poz. 1245)
- Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 854
- Rozporządzenie MRPiPS z 27 września 2026 r. w sprawie dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków, Dz.U. 2026 poz. 1316
- Jak uzyskać zasiłek macierzyński z tytułu urodzenia dziecka — ZUS
- Zaświadczenie płatnika składek Z-3a — ZUS (aktualizacja formularza 2.03.2026)
- Wysokość — zasiłek macierzyński — ZUS (aktualizacja 4.02.2026)
- Płatnicy zasiłku macierzyńskiego — ZUS (24.08.2015)
- Komentarz do ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa — ZUS (sierpień 2023)
Źródła sprawdzone: 25 października 2026.
To informacja ogólna, przygotowana na podstawie przepisów i ogólnodostępnych źródeł. Nie jest poradą prawną ani podatkową. W swojej sprawie sprawdź zasady u źródła, w ZUS, urzędzie lub u pracodawcy albo skonsultuj się z doradcą lub prawnikiem.